Tôi nhớ có một buổi chiều khoảng vài năm trước khi tôi đang ngồi giữa văn phòng ồn ào. Tiếng gõ phím, tiếng chuông điện thoại hay tiếng thông báo tin nhắn liên tục vang lên. Tâm trí tôi như một mặt hồ bị ném vào vô số hòn đá nhỏ. Tôi cảm thấy kiệt sức, không phải vì khối lượng công việc mà vì sự xáo động không ngừng từ bên trong. Và trong khoảnh khắc đó tôi đã ước. Tôi ước mình đang ở một nơi nào đó thật xa trên một ngọn núi cao hay bên một bờ biển vắng. Tôi đã tin một cách chắc chắn rằng bình an là một nơi chốn ở ngoài kia.
Đã có lúc tôi cũng từng như thế. Tôi đã tin rằng bình an là một phần thưởng hay một đích đến ta chỉ có thể chạm vào sau khi đã hoàn thành tất cả các nghĩa vụ hoặc khi ta đã rút lui về một nơi không có con người. Chúng ta đi tìm nó trong những kỳ nghỉ, trong những khóa tu im lặng hay trong một tương lai giả định khi mà… Chúng ta coi sự bận rộn của đời sống thường nhật là kẻ thù của bình an.
Nhưng hành trình nội tâm qua nhiều lần vấp ngã và tự lắng nghe đã dạy tôi một điều ngược lại. Bình an không nằm ở một nơi chốn xa xôi. Nó là một trạng thái. Một trạng thái của sự có mặt.
Chiếc neo giữa tâm bão
Và cánh cửa để bước vào trạng thái đó luôn luôn ở ngay đây. Nó gần hơn ta tưởng. Nó chính là hơi thở.
Khi buổi chiều ồn ào đó lên đến đỉnh điểm thay vì tiếp tục vùng vẫy trong sự mệt mỏi tôi đã thử một điều khác. Tôi nhắm mắt lại. Chỉ trong mười giây. Tôi không cố gắng dẹp tan tiếng ồn. Tôi chỉ đơn giản là đưa sự chú ý của mình về với hơi thở. Hít vào tôi biết mình đang hít vào. Thở ra tôi biết mình đang thở ra. Ngay lập tức mặt hồ đang dậy sóng trong tôi dù không lặng hoàn toàn nhưng đã bắt đầu lắng xuống. Tôi tìm thấy một cái neo.
Bình an nội tâm không phải là sự vắng mặt của tiếng ồn. Nó là sự có mặt của ta ngay giữa tiếng ồn. Và nó được dệt nên từ ba sợi dây vô cùng giản dị.
Ba sợi dây dệt nên sự bình an
Sợi dây đầu tiên chính là hơi thở chậm. Hơi thở là chiếc cầu nối duy nhất giữa thân và tâm, giữa ta và hiện tại. Khi tâm trí ta bay về quá khứ để hối tiếc hay lao đến tương lai để lo âu thì một hơi thở có ý thức sẽ kéo nó trở về. Chỉ một hơi thở thôi cũng đủ để ta tìm lại được trọng tâm của mình.
Sợi dây thứ hai là sự chấp nhận bản thân. Đã bao lâu ta tự phán xét chính mình? Tại sao mình lại căng thẳng thế? Tại sao mình không thể bình tĩnh như người kia? Sự phán xét này chính là cơn bão lớn nhất. Chấp nhận là khi ta cho phép mình được mệt mỏi. Cho phép mình được xáo động. Cho phép mình được là con người với tất cả những cảm xúc không hoàn hảo. Bình an không phải là lúc ta không còn cảm xúc tiêu cực mà là lúc ta có thể ở bên những cảm xúc đó với một trái tim ân cần không chiến đấu.
Và sợi dây thứ ba là lòng tri ân. Khi đã neo lại bằng hơi thở và ôm ấp mình bằng sự chấp nhận ta bắt đầu có thể nhìn thấy. Ta tri ân chiếc ghế đang nâng đỡ cơ thể mình. Ta tri ân ánh sáng ngoài cửa sổ. Ta tri ân cả những tiếng ồn kia vì nhờ có chúng ta mới có cơ hội thực hành sự trở về. Lòng tri ân đưa ta ra khỏi cảm giác thiếu thốn và đưa ta về với sự đủ đầy của khoảnh khắc.
Nghệ thuật của sự quay về
Chúng ta thường hay nói về quay về. Tôi cũng từng nghĩ quay về là phải rời bỏ thành phố, rút lui khỏi những mối quan hệ hay từ bỏ những trách nhiệm. Tôi đã nhầm.
Quay về không phải là một hành động rút lui khỏi đời sống. Quay về là một cách ta hiện diện giữa đời sống.
Nó là nghệ thuật mang sự tĩnh tại của nội tâm ra giữa khu chợ ồn ào. Nó là khả năng giữ được hơi thở chậm của mình khi đang kẹt xe. Nó là khả năng lắng nghe người khác với sự chấp nhận thay vì phản ứng. Chúng ta không tìm cách thay đổi thế giới bên ngoài. Chúng ta quay về để nuôi dưỡng thế giới bên trong. Và từ đó một phép màu xảy ra.
Thay đổi hệ điều hành nội tâm
Khi bình an đã có mặt ở bên trong dù chỉ là một hạt mầm nhỏ toàn bộ hệ điều hành của ta thay đổi.
Cách ta nhìn sẽ khác. Cùng một lời nói khó nghe thay vì nhìn thấy sự công kích ta có thể nhìn thấy nỗi đau hoặc sự bất an đằng sau lời nói đó.
Cách ta chọn sẽ khác. Giữa một kích thích và một phản ứng ta bỗng có một khoảng ngưng. Ta chọn được một hơi thở. Ta chọn được sự im lặng thay vì một lời nói gây tổn thương.
Và cách ta hành động sẽ khác. Hành động của ta không còn xuất phát từ nỗi sợ hay sự phòng vệ mà xuất phát từ một không gian đủ đầy và thấu hiểu.
Đây là lúc những ngày bình thường nhất trở nên phi thường. Hạnh phúc không còn là một dự án lớn lao ta phải theo đuổi. Hạnh phúc là cảm giác đủ đầy khi ta pha một ấm trà, khi ta thực sự lắng nghe một người bạn, khi ta kết thúc một ngày làm việc và biết ơn vì mình đã được thở.
Trong vòng tròn kết nối của chúng ta đây chính là điều chúng ta cùng nhau giữ lửa. Chúng ta ngồi lại với nhau không phải để trốn chạy khỏi cuộc đời. Chúng ta ngồi lại để thực hành sự trở về đó. Để mượn hơi thở của nhau, mượn sự chấp nhận của nhau và nhắc nhau về lòng tri ân. Chúng ta là những người đồng hành nhắc nhau rằng bình an đã luôn có sẵn.
Nó không ở đâu xa.
Bạn ạ nó có thể đang ở ngay đây trong chính hơi thở mà bạn đang hít vào ngay lúc này.
