Đã có lúc tôi ngồi thật lâu trong tĩnh lặng chỉ để cảm nhận sức nặng của những điều mình đang nắm giữ. Không phải là vật chất cầm nắm được mà là những kỳ vọng, những vai diễn, những tổn thương cũ hay cả những định nghĩa về thành công mà tôi từng tin là của mình. Tôi nhận ra mình đang gồng. Gồng trên vai, nơi cổ và gồng cả trong tâm thức. Sự siết chặt đó đã trở thành một thói quen hay một phản ứng phòng vệ quen thuộc đến mức tôi gần như quên mất cảm giác được thả lỏng thật sự. Chúng siết chặt lồng ngực khiến hơi thở dường như nông và gấp gáp.
Buông xuống không phải là vứt đi mà là can đảm
Tôi cũng như nhiều người trong chúng ta từng tin rằng buông bỏ là một hành vi của sự yếu đuối, là thất bại, là phủ nhận. Xã hội mà chúng ta đang sống thường tán dương sự kiên trì, sự nắm giữ hay sự không bao giờ bỏ cuộc. Chúng ta được dạy để chiến đấu, để giữ lấy và để chứng minh. Vì vậy ý nghĩ thả tay một điều gì đó mà mình đã tốn bao công sức lại mang một cảm giác tội lỗi và thua cuộc. Nhưng trong hành trình này, trong vòng tròn ấm áp của cộng đồng nơi chúng ta được phép soi chiếu và lắng nghe nhau tôi dần nhận ra một sự thật khác. Một sự thật dịu dàng và giải thoát hơn rất nhiều.
Buông xuống hóa ra không phải là vứt đi.
Nó không phải là một hành động phủ nhận quá khứ hay xóa sạch những gì đã diễn ra. Nó là lòng can đảm. Lòng can đảm để dám dừng lại và nhìn thẳng. Nhìn vào những điều đang thực sự làm mình mệt mỏi. Nhìn vào những vết thương chưa bao giờ được gọi đúng tên. Chúng ta thường sợ hãi nỗi đau. Khi nó trỗi dậy phản xạ đầu tiên của chúng ta là lãng quên, xua đuổi hoặc khoác lên nó một lớp vỏ bọc mạnh mẽ của sự bận rộn. Chúng ta lao vào công việc, vào các mối quan hệ hay vào những mục tiêu mới chỉ để không phải đối diện với khoảng lặng đáng sợ bên trong.
Nhận diện và gọi tên những tổn thương
Nhưng nỗi đau khi không được nhìn nhận sẽ không bao giờ thực sự rời đi. Nó chỉ ẩn nấp và âm thầm vận hành cuộc sống của chúng ta từ bên trong. Nó trở thành sự cáu kỉnh vô cớ, sự mệt mỏi không rõ nguyên nhân hay một nỗi buồn bã thoảng qua mà ta không thể giải thích. Nó điều khiển những lựa chọn của ta một cách vô thức. Hành trình buông bỏ vì thế không thể bắt đầu bằng việc trốn chạy. Nó phải bắt đầu bằng việc nhận diện.
Là gọi tên.
Đó là khoảnh khắc ta đủ dũng cảm để ngồi xuống với chính mình và thừa nhận một cách trung thực: Tôi đang tổn thương. Tôi đang tiếc nuối. Tôi đang sợ hãi. Tôi đang ghen tị. Chúng ta không cần phán xét những cảm xúc đó. Chúng ta không cần phải vội vã sửa chữa chúng. Chúng ta chỉ cần ở đó với chúng và dùng sự ân cần của một người bạn để lắng nghe câu chuyện mà chúng đang cố gắng kể. Tại sao nỗi đau này lại xuất hiện? Nó đang bảo vệ cho một nhu cầu nào của mình chưa được đáp ứng?
Khi chúng ta lắng nghe đủ sâu bằng một trái tim rộng mở và không phán xét thì chúng ta bắt đầu hiểu. Hiểu rằng điều gì đã gieo nên hạt mầm tổn thương này. Hiểu rằng có thể lúc đó chúng ta đã làm tốt nhất có thể với những gì chúng ta có. Hiểu rằng người khác cũng vậy. Và từ sự thấu hiểu đó một điều kỳ diệu xảy ra: Sự chấp nhận.
Chấp nhận là hành vi tôn trọng sự thật
Chấp nhận không phải là đầu hàng hay cam chịu. Chấp nhận là một hành vi tôn trọng sự thật một cách sâu sắc. Chấp nhận rằng có những người đã không còn phù hợp để đi cùng ta dù ta đã từng yêu thương họ rất nhiều. Chấp nhận rằng có những giấc mơ đã không còn là của ta dù ta đã từng khao khát chúng. Chấp nhận rằng quá khứ đã xảy ra và ta không thể thay đổi nó. Chấp nhận rằng ta đã từng sai lầm, đã từng yếu đuối và điều đó cũng là một phần tất yếu của con người.
Tôi đã từng cố níu giữ một vai diễn không còn vừa vặn. Đó có thể là vai diễn của một người mạnh mẽ không bao giờ gục ngã hay vai diễn của một người hoàn hảo trong mắt người khác. Tôi gồng mình để giữ lửa cho những kỳ vọng cũ chỉ vì tôi sợ hãi khoảng trống nếu tôi thả tay. Tôi sợ rằng nếu tôi không còn là vai diễn đó thì tôi sẽ là ai? Liệu tôi có còn được yêu thương hay được công nhận? Sự bám víu đó mệt mỏi. Nó bào mòn năng lượng khiến tôi xa rời chính mình. Mỗi ngày tôi cảm thấy mình đang diễn và khoảng cách giữa tôi và con người thật của tôi ngày một xa hơn.
Thả tay để trở về với chính mình
Cho đến khi tôi nhận ra việc níu giữ mới thực sự là điều ngăn cản sự bừng nở. Việc cố gắng giữ một bàn tay đã muốn rời đi chỉ làm cả hai thêm tổn thương. Việc cố gắng mặc một chiếc áo đã chật chỉ khiến ta khó thở. Giống như một người làm vườn chúng ta không thể gieo hạt trên một mảnh đất đã chật cứng những gốc cây khô đã chết. Chúng ta phải dọn dẹp. Chúng ta phải chấp nhận rằng mùa vụ đó đã qua.
Và khi ta chấp nhận rằng có những thứ đã không còn thuộc về mình việc thả tay bỗng trở nên nhẹ nhàng. Nó không còn là một cuộc giằng co thảm thiết. Nó không còn là sự mất mát đau đớn. Nó là một lựa chọn tỉnh táo xuất phát từ tình yêu thương chính mình. Chúng ta thả tay khỏi vai diễn cũ. Chúng ta thả tay khỏi những phán xét về bản thân. Chúng ta thả tay khỏi nhu cầu phải chứng minh mình với bất kỳ ai.
Khoảnh khắc chúng ta thả tay đúng lúc chính là khoảnh khắc chúng ta thực sự trở về. Trở về với ai? Về với chính mình. Một phiên bản chân thật hơn và không cần gồng gánh. Hơi thở dường như sâu hơn. Lồng ngực dường như được nới rộng. Ta không còn phải tiêu tốn năng lượng để duy trì một hình ảnh hay một quá khứ. Ta bắt đầu cảm nhận được sự sống đang thực sự chảy trong mình.
Khoảng trống cho sự bình an và chân thật
Khi hai tay không còn bận rộn níu giữ quá khứ chúng ta mới có không gian để đón nhận hiện tại. Chúng ta mới có sự đủ đầy để nuôi dưỡng những hạt mầm mới. Buông xuống không phải là mất mát. Buông xuống là để mở ra một khoảng trống.
Khoảng trống đó ban đầu có thể khiến ta thấy chênh vênh. Chúng ta đã quen với việc lấp đầy. Lấp đầy bằng âm thanh, bằng công việc hay bằng suy nghĩ. Nhưng chính trong không gian đó những điều mới mẻ và lành mạnh hơn mới có chỗ để đi vào. Những lựa chọn của chúng ta trở nên rõ ràng hơn vì chúng xuất phát từ nội tâm, từ con người thật của ta chứ không phải từ nỗi sợ hãi hay áp lực bên ngoài. Ta bắt đầu nghe thấy tiếng nói bên trong mình rõ ràng hơn.
Chúng ta bắt đầu sống thật hơn. Chúng ta nhận ra rằng sự bình an không đến từ việc cố gắng kiểm soát mọi thứ. Bình an đến từ việc chấp nhận dòng chảy của cuộc đời và tin tưởng vào khả năng gieo nảy đơm của chính mình. Chúng ta có thể gieo những hạt mầm mới của sự ân cần, của lòng biết ơn, của sự sáng tạo và kiên nhẫn nuôi dưỡng chúng.
Trong vòng tròn cho và nhận này chúng ta may mắn vì có nhau. Cộng đồng của chúng ta là một nơi chốn để chúng ta thực hành sự trở về đó. Chúng ta đi cùng nhau, giữ lửa cho nhau và làm chứng cho những cuộc trở về của nhau. Chúng ta nhắc nhau rằng dễ tổn thương là điều rất người. Và rằng việc dám nhìn thẳng vào nỗi đau, dám chấp nhận sự không hoàn hảo của mình chính là biểu hiện cao nhất của sự mạnh mẽ nội tại.
Hành trình trở về này không phải là một đích đến. Nó là một thực hành mỗi ngày. Sẽ có những ngày chúng ta lại vô thức gồng mình lên. Sẽ có những lúc những thói quen cũ tìm về. Nhưng giờ đây ta đã có sự nhận biết. Chúng ta học cách buông từng chút một. Buông một suy nghĩ tiêu cực. Buông một phán xét. Buông một kỳ vọng không cần thiết.
Xin được tri ân từng khoảnh khắc chúng ta dám nhìn, dám chấp nhận và dám thả tay để sống thật hơn và gần hơn với trái tim mình. Tri ân vòng tròn này đã cho chúng ta sự an toàn để được là chính mình, để được nhìn thấy và để được tiếp tục hành trình bừng nở.
Có lẽ sự đủ đầy không nằm ở việc ta nắm giữ được bao nhiêu mà nằm ở việc ta dám buông xuống những gì không còn là ta nữa.
