Có một thời gian tôi đã tin rằng hành trình nội tâm là một cuộc đại phẫu. Tôi đã tin rằng mình phải tìm cho ra những mảnh vỡ, những tổn thương cũ kỹ và những vết sẹo tâm lý đã mưng mủ tự bao giờ để rồi tỉ mỉ sửa chữa chúng. Tôi nhìn vào quá khứ như nhìn một căn phòng bừa bộn cần được dọn dẹp triệt để. Tôi bước đi với tâm thế của một người thợ mang theo hòm đồ nghề và quyết tâm chữa cho xong những gì hỏng.
Bài học từ thiên nhiên: Chúng ta không sửa một cái cây
Đó là một hành trình cần thiết, dũng cảm nhưng cũng vô cùng mệt mỏi. Tôi đã có lúc kiệt sức không phải vì những gì tôi tìm thấy mà vì chính áp lực phải sửa. Tôi liên tục tự hỏi mình đã lành chưa, tại sao vết thương này vẫn còn đây hay mình phải làm gì nữa để hoàn toàn ổn?
Sự thôi thúc phải lành vô tình trở thành một gánh nặng mới hay một tiêu chuẩn mới mà tôi tự đặt ra để rồi lại thấy mình thất bại. Và rồi trong một khoảnh khắc tĩnh lặng của nhiều năm sau đó khi ngồi nhìn một cái cây nhỏ đang vươn mình sau cơn bão tôi nhận ra một điều.
Chúng ta không sửa một cái cây. Chúng ta không rạch vỏ nó ra để xem vết gãy đã liền chưa. Chúng ta không thúc ép nó phải ra lá nhanh hơn. Khi một cái cây bị tổn thương điều duy nhất chúng ta có thể làm là nuôi dưỡng nó. Chúng ta cho nó ánh sáng tốt hơn, tưới cho nó vừa đủ nước và bón cho nó loại đất giàu dưỡng chất. Chúng ta bảo vệ nó khỏi sương giá và tin tưởng vào khả năng tự hồi phục vốn có của nó. Chúng ta chuyển sự tập trung từ vết gãy sang môi trường sống. Chúng ta tin vào sự sống.
Chọn con đường bồi đắp mỗi ngày
Hành trình nội tâm của chúng ta có lẽ cũng tương tự như vậy. Chữa lành hay đối diện với tổn thương là một phần quan trọng của hành trình. Nhưng thay đổi sâu sắc và bền vững theo những gì tôi được học và chiêm nghiệm không đến từ những cuộc đại phẫu liên tục mà đến từ việc chúng ta chọn con đường bồi đắp mỗi ngày.
Thay vì chỉ tập trung vào việc sửa chữa những gì đã gãy vỡ chúng ta có thể chọn con đường nuôi dưỡng những gì đang giúp ta lớn lên. Nuôi dưỡng là một hành động dịu dàng và kiên nhẫn. Nó không phải là một sự kiện lớn lao. Nó là những lựa chọn rất nhỏ diễn ra trong từng phút giây. Trọng tâm của sự nuôi dưỡng chính là bồi đắp lòng biết ơn, niềm vui và sự hiện diện. Nuôi dưỡng là khi bạn chọn hít một hơi thở thật sâu khi tâm trí bắt đầu chạy đua. Nuôi dưỡng là khi bạn chọn dừng lại vài giây để thực sự cảm nhận vị ấm của tách trà thay vì uống vội. Đó là sự hiện diện. Nuôi dưỡng là khi bạn chọn nói một lời biết ơn với cơ thể ngay cả khi nó đang đau mỏi. Đó là lòng biết ơn. Nuôi dưỡng là khi bạn cho phép mình cảm nhận một niềm vui nhỏ bé như một vệt nắng trên tường hay một bản nhạc hay mà không vội phân tích hay phán xét nó. Đó là niềm vui.
Khi chúng ta làm những điều đó chúng ta đang tưới nước và bón phân cho khu vườn bên trong mình. Chúng ta đang tạo ra một môi trường giàu có để sự sống nảy mầm. Chúng ta đang chăm sóc những bông hoa đang nở trong tâm hồn.
Để tổn thương tự lành theo nhịp điệu tự nhiên
Điều kỳ diệu là khi chúng ta bận rộn với việc nuôi chúng ta không còn quá nhiều thời gian để bận tâm với việc sửa. Những tổn thương cũ không biến mất. Chúng ta không cố gắng xóa bỏ nỗi đau mà chúng ta học cách yêu thương và trân trọng những gì mình đã trải qua.
Khi khu vườn nội tâm của chúng ta ngày càng xanh tốt hay khi những bông hoa mới được chăm bẵm thì những góc khuất cũng dần được hồi sinh. Những vết thương cũ dần được bao bọc và được chuyển hóa. Chúng trở thành một phần của đất làm cho đất thêm màu mỡ. Chúng không còn là những vết sẹo lồi lõm gây đau đớn mà trở thành những vân gỗ tạo nên sức mạnh và nét độc đáo cho cái cây.
Tổn thương dần chuyển hóa thành nội lực. Đó là lúc tâm tự lành theo nhịp điệu tự nhiên của nó. Chúng ta không cần phải cố gắng để lành. Chúng ta chỉ cần tạo điều kiện tốt nhất cho sự lành lặn được diễn ra. Sự đủ đầy bên trong sẽ tự làm công việc của nó và tự tìm về trạng thái an nhiên hay tĩnh tại vốn có. Sự bình an và hoàn thiện đã luôn nằm trong tầm tay.
Vai trò của người đồng hành và cộng đồng
Con đường này đòi hỏi sự kiên định. Nó không hứa hẹn kết quả tức thời. Nó không phải là một mẹo nhanh đổi đời. Nó là một sự cam kết giữ lửa mỗi ngày. Sẽ có những ngày chúng ta quên mất. Sẽ có những ngày khu vườn tâm dường như khô cằn trở lại và chúng ta lại cuống quýt đi tìm cách sửa.
Những lúc đó vai trò của khai vấn hay của một cộng đồng trở nên rõ ràng hơn. Khai vấn không phải là công cụ để sửa bạn. Không ai có thể sửa bạn vì vốn dĩ bạn không hỏng. Khai vấn đối với tôi là ngọn đèn soi sáng hay là một người bạn đồng hành.
Người coach hay những người bạn đồng hành trong vòng tròn này giúp chúng ta nhìn lại khu vườn của mình. Họ giúp ta nhận ra chỗ này đang thiếu nắng hay chỗ kia đang cần thêm nước. Họ giúp ta lắng nghe chính mình rõ hơn để biết ta thực sự cần loại dinh dưỡng nào ngay lúc này. Họ nhắc chúng ta trở về với hơi thở. Họ giữ không gian an toàn để chúng ta được là mình ngay cả khi đang yếu đuối. Họ giúp chúng ta duy trì nhịp độ nuôi dưỡng.
Trong cộng đồng của chúng ta thì chúng ta đang cùng nhau làm điều đó. Chúng ta không ở đây để chữa cho nhau. Chúng ta ở đây để làm giàu có thêm mảnh đất của nhau. Chúng ta ở đây trong một vòng tròn cho và nhận nơi mỗi người vừa là người làm vườn và vừa là cái cây. Chúng ta lắng nghe câu chuyện của nhau không phải để tìm cách sửa nó mà để chứng kiến sự bừng nở can đảm đang diễn ra ngay cả giữa những vết xước.
Hành trình từ sửa chữa sang bồi đắp là hành trình trở về với lòng tin căn bản vào sự sống. Tin rằng bên trong mỗi chúng ta luôn có một mầm cây mạnh mẽ biết chính xác cách để vươn lên. Việc của chúng ta không phải là kéo cái mầm ấy lên mà là ân cần vun xới mảnh đất nơi nó đang gieo mình.
Hành trình gieo nảy đơm ấy là một hành trình vô tận.
Và có lẽ sự bình an không nằm ở đích đến mà nằm chính trong từng hành động nuôi dưỡng nhỏ bé mà chúng ta dành cho mình và cho nhau mỗi ngày.
