Giữa dòng chảy hối hả của cuộc sống, khi những biến động và điều không như ý cứ liên tục ập đến thì lòng tôi thường tự hỏi làm sao chúng ta có thể giữ được một niềm tin trong trẻo và bền bỉ. Chúng ta thường nghe người ta nói nhiều về sự lạc quan như một liều thuốc tinh thần vạn năng hay một chiếc khiên chắn giúp ta vượt qua mọi bão giông. Nhưng càng đi và càng trải nghiệm nhiều hơn trên hành trình quay về bên trong tôi lại càng nhận ra lạc quan không đơn giản là việc chúng ta mỉm cười mọi lúc hay cố gắng tô hồng thực tại bằng những gam màu rực rỡ mà bản thân mình không thực sự cảm thấy.
Tôi muốn mời bạn cùng tôi chậm lại một chút để nhìn sâu vào một khái niệm mà có lẽ chúng ta cần định nghĩa lại cho chính mình. Đó là sự lạc quan tỉnh thức.
Thoát khỏi cái bẫy của sự tích cực độc hại
Đã từng có giai đoạn tôi lầm tưởng rằng trở thành một người tích cực nghĩa là phải loại bỏ hoàn toàn những cảm xúc tiêu cực. Tôi sợ nỗi buồn và tôi trốn tránh sự lo âu. Mỗi khi lòng chùng xuống vì một dự định không thành hay một lời nói thiếu thiện chí thì tôi lại vội vàng lấp liếm nó bằng những câu khẩu hiệu sáo rỗng tự trấn an mình rằng mọi thứ đều ổn. Tôi cố gắng khoác lên mình chiếc áo của sự vui vẻ để không ai thấy sự yếu đuối bên trong. Nhưng rồi chính sự cố gắng gượng gạo ấy lại rút cạn năng lượng của tôi nhanh hơn cả bản thân nỗi buồn. Đó là lúc tôi chạm mặt với cái mà người ta gọi là sự tích cực độc hại. Nó giống như việc ta cố gắng dán một miếng băng cá nhân xinh đẹp lên một vết thương đang cần được làm sạch và chữa trị từ bên trong.
Can đảm chấp nhận sự thật trần trụi
Lạc quan tỉnh thức mang một hình hài khác hẳn. Nó không đòi hỏi chúng ta phải chối bỏ bóng tối để tôn vinh ánh sáng. Ngược lại nó mời gọi ta can đảm nhìn thẳng vào bóng tối với một đôi mắt điềm tĩnh và bao dung. Lạc quan thực sự là năng lực chấp nhận rằng cuộc sống này là một bức tranh đa sắc mà ở đó gam màu xám xịt của khó khăn và gam màu tươi sáng của hy vọng luôn song hành. Khi một chuyện không hay xảy ra thì người lạc quan tỉnh thức không vội vàng xua đuổi cảm giác khó chịu. Chúng ta cho phép mình được buồn, được thất vọng hay thậm chí là được cảm thấy mệt mỏi. Chúng ta tôn trọng cảm xúc thật của mình như tôn trọng một vị khách ghé thăm nhà dù vị khách ấy có thể không mấy dễ chịu.
Chính trong khoảnh khắc chấp nhận sự thật trần trụi ấy mà hạt mầm của nội lực bắt đầu nảy nở. Chúng ta không phủ nhận thực tại nhưng chúng ta cũng không để thực tại ấy nhấn chìm mình. Đó là ranh giới mong manh nhưng vô cùng quan trọng giữa việc buông xuôi và việc chấp nhận để chuyển hóa. Lạc quan lúc này trở thành một sự lựa chọn khung nhìn. Thay vì mãi dán mắt vào cánh cửa đã đóng sập hay những điều nằm ngoài tầm kiểm soát thì chúng ta nhẹ nhàng xoay hướng nhìn về phía những gì mình có thể làm được ngay lúc này. Dù đó chỉ là những điều rất nhỏ bé và khiêm tốn.
Hy vọng đi cùng với hành động và kỷ luật
Tôi nhớ những ngày tháng mà công việc dường như đi vào ngõ cụt và mọi nỗ lực đều như muối bỏ bể. Sự nản lòng là có thật nhưng thay vì ngồi đó và than trách số phận hay vẽ ra những viễn cảnh tồi tệ hơn thì tôi học cách quay về với những việc nằm trong tầm tay mình. Tôi bắt đầu dọn dẹp lại bàn làm việc, sắp xếp lại từng tệp tài liệu hay đơn giản là chăm sóc lại chậu cây đang héo rũ nơi góc phòng. Những hành động nhỏ ấy không giải quyết ngay được vấn đề lớn lao ngoài kia nhưng chúng giúp tôi neo lại tâm trí mình vào hiện tại. Chúng nhắc nhở tôi rằng dù bão giông có lớn đến đâu thì tôi vẫn có quyền kiểm soát thái độ và hành động của chính mình.
Đó chính là tinh thần của lạc quan thực tế. Hy vọng không phải là ngồi yên chờ đợi phép màu mà hy vọng cần đi cùng với kỷ luật nhỏ và trách nhiệm. Niềm tin không thể thay thế hành động nhưng niềm tin là ngọn đèn soi sáng để hành động của ta đi đúng hướng. Khi chúng ta kết hợp cái nhìn hy vọng với đôi chân bám sát mặt đất thì mỗi bước đi sẽ trở nên vững chãi hơn. Chúng ta không mơ mộng viển vông rằng ngày mai trời sẽ tạnh mưa ngay lập tức mà chúng ta chuẩn bị cho mình một chiếc ô tốt và một tâm thế sẵn sàng để đi qua cơn mưa ấy mà không bị ướt lạnh tâm hồn.
Sự trung thực là nền tảng của tự do
Sự trung thực với những gì đang có là nền tảng cốt lõi của lối sống này. Chúng ta trung thực về nguồn lực tài chính, trung thực về sức khỏe cũng như trung thực về năng lực hiện tại của bản thân. Không tô vẽ và không ảo tưởng. Chính sự trung thực trần trụi ấy lại mang đến một sự bình an kỳ lạ. Bởi vì khi không còn phải gồng mình để che đậy hay diễn vai một người hoàn hảo thì ta mới thực sự được tự do. Tự do để bắt đầu từ chính nơi mình đang đứng chứ không phải từ một vạch đích tưởng tượng nào đó. Và từ chính điểm bắt đầu chân thật ấy mà những bước tiến vững chắc mới có thể được thực hiện.
Sức mạnh của sự đồng hành và chia sẻ
Trong cộng đồng thân thương của chúng ta thì tôi càng thấm thía hơn ý nghĩa của sự nâng đỡ. Có những lúc ngọn lửa lạc quan trong tôi chập chờn trước gió. Những lúc ấy tôi nhận ra mình không cần phải cố gắng thắp nó lại một mình. Tôi có thể tìm về với vòng tròn cho và nhận để được lắng nghe và được sẻ chia. Cộng đồng chính là mảnh đất chung màu mỡ giúp sưởi ấm và nuôi dưỡng từng cái cây riêng lẻ. Khi tôi nhìn thấy bạn mình kiên cường đi qua thử thách với nụ cười hiền lành thì tự nhiên lòng tôi cũng được tiếp thêm sức mạnh. Chúng ta vay mượn niềm tin của nhau trong những ngày yếu lòng và rồi lại trao đi niềm tin ấy khi mình đã vững chãi hơn.
Sự kết nối chân thành giữa người với người chính là nguồn nhiên liệu vô tận cho sự lạc quan bền bỉ. Chúng ta không đi một mình và chúng ta đi cùng nhau. Chúng ta cùng nhau nhắc nhở rằng sau đêm tối nhất định sẽ là bình minh và sau cơn mưa trời lại sáng. Nhưng quan trọng hơn cả là chúng ta cùng nhau học cách ngồi yên trong đêm tối mà không hoảng sợ và cùng nhau đi dưới mưa mà vẫn thấy ấm áp. Đó là vẻ đẹp của sự đồng hành mà không lời lẽ hoa mỹ nào diễn tả hết được.
Lạc quan là phẩm chất của tâm hồn
Khi sự lạc quan tỉnh thức và thực tế đã thấm sâu vào cách sống thì bạn sẽ thấy mọi thứ xung quanh mình dần thay đổi. Không phải thế giới thay đổi mà là cách ta tương tác với thế giới đã khác đi. Lời nói của chúng ta trở nên dịu dàng hơn và bớt đi sự phán xét hay than vãn. Chúng ta biết chọn lọc những gì mình nạp vào tâm trí cũng như biết thiết lập những ranh giới vững chắc với những thông tin hay những mối quan hệ gây nhiễu loạn. Chúng ta biết bảo vệ không gian bình an bên trong mình như bảo vệ một khu vườn quý giá.
Cách chúng ta bước đi cũng trở nên rõ ràng hơn. Không còn là những bước chân vội vã chạy trốn nỗi sợ hãi hay lao theo những ảo vọng xa vời. Đó là những bước chân chậm rãi và từ tốn nhưng đầy chủ đích. Chúng ta biết mình đang đi đâu và tại sao mình lại chọn con đường này. Mỗi ngày trôi qua không còn là một cuộc chiến đấu mệt mỏi mà là một hành trình khám phá và gieo trồng. Chúng ta gieo xuống những hạt mầm của sự tử tế và của lòng biết ơn ngay trên mảnh đất còn nhiều sỏi đá của thực tại. Và chúng ta tin tưởng một cách sâu sắc rằng khi đủ nắng và đủ gió thì những hạt mầm ấy sẽ nảy lộc đơm hoa.
Lạc quan lúc này không còn là một trạng thái cảm xúc nhất thời mà nó trở thành một phẩm chất của tâm hồn. Nó giống như mạch nước ngầm mát lành chảy sâu dưới lòng đất khô cằn. Dù bên trên nắng gắt hay hạn hán thì mạch nước ấy vẫn âm thầm chảy và âm thầm nuôi dưỡng sự sống. Giữ cho mình sự lạc quan ấy chính là giữ cho mình khả năng tái sinh không ngừng. Chúng ta có thể vấp ngã và có thể sai lầm nhưng chúng ta sẽ không bao giờ đánh mất đi khả năng đứng dậy và làm lại từ đầu với một tâm thế tươi mới hơn.
Tôi mong rằng mỗi người trong chúng ta dù đang ở trong hoàn cảnh nào cũng sẽ tìm thấy cho mình mạch sáng ấy. Không cần phải tìm kiếm đâu xa xôi vì nó nằm ngay trong cách bạn chọn nhìn cuộc đời ngày hôm nay. Hãy nhìn thấy những khó khăn như là cơ hội để rèn giũa nội lực. Hãy nhìn thấy những mất mát như là bài học về sự buông bỏ và trân trọng. Và hãy nhìn thấy chính mình không phải như một nạn nhân của hoàn cảnh mà như một người làm vườn cần mẫn đang ngày đêm vun xới cho khu vườn đời mình.
Cuộc sống vẫn sẽ tiếp diễn với đủ đầy những cung bậc thăng trầm vốn có của nó. Sẽ có những ngày nắng đẹp và cũng sẽ có những ngày mưa tuôn. Nhưng khi chúng ta mang trong mình ngọn đèn của sự lạc quan tỉnh thức thì bóng tối sẽ không còn là điều đáng sợ. Bóng tối sẽ chỉ là phông nền để ánh sáng của niềm tin và hy vọng được tỏa rạng rực rỡ hơn bao giờ hết. Chúng ta hãy cứ bước đi, cứ tin tưởng và cứ yêu thương. Vì chỉ cần còn giữ được lửa trong tim thì đường về nhà sẽ luôn hiện ra dưới chân mình.
Mong bạn sẽ luôn giữ được cho mình sự bình tĩnh cần thiết để nhìn thấu suốt mọi việc và đủ dũng cảm để đối diện với mọi điều chưa hoàn hảo bằng một nụ cười bao dung nhất. Bởi vì sau tất cả thì chính thái độ sống của chúng ta mới là điều quyết định màu sắc của cuộc đời mình. Hãy để sự lạc quan chân thật và giản dị ấy dẫn lối cho bạn trở về với sự đủ đầy và bình an vốn có.
