Có những buổi sáng, tôi chọn cho mình sự tĩnh lặng thay vì vội vã lướt qua những dòng tin tức đầu ngày hay lập tức kiểm tra email. Tôi ngồi yên, nhận diện hơi thở và cảm nhận ấm áp của tách trà sớm. Trong khoảnh khắc đó tôi nhận ra mình của nhiều năm về trước, một phiên bản luôn vội vã chạy, luôn tìm kiếm và luôn cố gắng để trở thành một ai đó nên là. Cái nên là ấy mệt mỏi và rốt cuộc lại vô cùng xa lạ.
Trở về ngôi nhà nội tâm
Chỉ đến khi tôi thật sự học cách dừng lại.
Dừng lại không phải để buông xuôi hay bỏ cuộc mà là để bắt đầu một hành trình quan trọng hơn: hành trình lắng nghe.
Trong cộng đồng của chúng ta, chúng ta thường chia sẻ với nhau về hành trình trở về. Đó là một từ khóa thân thương gợi lên cảm giác được vỗ về. Nhưng trở về đâu nếu không phải là trở về với chính ngôi nhà nội tâm của mình? Bài viết Hành trình thấu hiểu chính mình để làm chủ cuộc đời trên trang nhà của chúng ta không phải là một lý thuyết cao siêu. Nó là sự đúc kết của vô vàn những trải nghiệm, những vấp ngã và cả những giây phút bừng tỉnh mà tôi tin bạn và tôi, chúng ta đều đã ít nhất một lần chạm đến trong đời.
Chúng ta đều biết rằng hay ít nhất là cảm nhận được rằng những người sống một cuộc đời bình an và thành tựu theo nghĩa đủ đầy và trọn vẹn nhất của từ này thường là người hiểu rất rõ bản thân.
Họ là những người đã đi qua đủ ồn ào để chọn sự tĩnh tại. Họ biết điểm mạnh của mình để tự tin gieo hạt. Họ hiểu điểm yếu của mình không phải để dằn vặt hay chối bỏ mà để ân cần chấp nhận, để học cách bao dung với chính mình trước khi bao dung với người khác. Họ đã chạm được vào hệ thống giá trị cốt lõi, thứ la bàn vững chãi bên trong giúp họ đi qua những cơn bão giông của cuộc đời mà không mất đi phương hướng. Họ nhận diện được cách mình suy nghĩ, cách mình phản ứng trước các tình huống và từ đó họ biết mình là ai và thật sự muốn sống một cuộc đời như thế nào.
Họ không còn bị giằng xé giữa điều nên làm và điều muốn làm. Họ hợp nhất chúng.
Thấu hiểu là một quá trình liên tục
Đã có lúc tôi nghĩ thấu hiểu chính mình là một khái niệm gì đó thật lớn lao và thật trừu tượng. Có lẽ bạn cũng từng như vậy. Chúng ta chờ đợi một khoảnh khắc eureka vĩ đại, một sự khai sáng đột ngột sẽ thay đổi toàn bộ con người mình. Chúng ta đọc sách, tham gia các khóa học, tìm kiếm những người thầy, tất cả đều với mong muốn tìm thấy câu trả lời cho câu hỏi Tôi là ai?.
Nhưng hành trình trở về này, theo những gì tôi trải nghiệm và quan sát được trong vòng tròn của chúng ta lại được dệt nên bởi những điều rất nhỏ. Rất đời. Rất cụ thể.
Nó không phải là một sự kiện. Nó là một quá trình. Một quá trình liên tục.
Nó là khi bạn dám can đảm ngồi xuống và tự hỏi: Điều gì thật sự quan trọng với mình? – đó là lúc bạn bắt đầu xác định giá trị cá nhân. Giá trị cá nhân không phải là những từ ngữ đẹp đẽ treo trên tường. Nó là cảm giác đúng từ sâu thẳm bên trong khi bạn hành động. Nó là sự can đảm để nói đủ khi thế giới ngoài kia luôn thúc giục thêm nữa. Nhận diện giá trị là một quá trình bóc tách, gỡ bỏ dần những lớp vỏ bọc mà chúng ta đã vô tình khoác lên mình để được chấp nhận và để được an toàn.
Nó là khi bạn chọn một hướng đi dù nhỏ, dù có thể không ai vỗ tay nhưng khiến tim bạn cảm thấy ấm áp thay vì một con đường lớn rực rỡ nhưng khiến bạn hao mòn từng ngày. Đó là bạn đang chọn hướng đi phù hợp với chính mình.
Những bước chân nhỏ trên hành trình thấu hiểu
Nó là khi bạn nhận ra một ước mơ nhỏ bé mình từng cất giấu, một mong muốn được vẽ, được hát, được viết hay đơn giản là được trồng một khu vườn. Bạn lắng nghe nó không phán xét dù nó có vẻ viển vông hay không thực tế đến đâu. Bạn cho nó không gian để được hít thở. Đó là bạn đang lắng nghe ước mơ và đang nuôi dưỡng hạt mầm bên trong.
Nó là khi bạn cho phép mình buồn khi cần buồn, cho phép mình giận khi cảm thấy bị xâm phạm và cho phép mình nghỉ ngơi khi đã mỏi mệt. Đó là bạn đang học cách tôn trọng cảm xúc. Cảm xúc là những người đưa tin trung thực, chúng ở đó để báo cho ta biết điều gì đang thực sự diễn ra bên trong ta. Chối bỏ cảm xúc là chối bỏ chính mình.
Và nó đơn giản là khi bạn quay về với hơi thở. Tập trung vào hiện tại. Chăm sóc cơ thể này bằng một bữa ăn lành hay một giấc ngủ đủ. Đó không phải là những thực hành xa xôi. Đó chính là con đường thấu hiểu bản thân cụ thể và chân thật nhất. Cơ thể là ngôi đền và là người bạn đồng hành trung thành nhất. Lắng nghe cơ thể là bài học đầu tiên của sự thấu hiểu.
Và khi chúng ta ân cần làm những điều nhỏ bé đó mỗi ngày một sự chuyển hóa lớn lao bắt đầu nảy mầm từ bên trong.
Sự chuyển hóa từ bên trong
Khi hiểu mình hơn tôi nhận thấy mình sống có trách nhiệm hơn. Đây không phải là trách nhiệm nặng nề với cơm áo gạo tiền dù điều đó vẫn quan trọng. Mà đây là trách nhiệm với hạt mầm linh thiêng bên trong mình, trách nhiệm sống thật với những giá trị mình đã chọn.
Tôi cũng thấy mình kỷ luật hơn. Nhưng không phải thứ kỷ luật thép của sự kiểm soát hay ép buộc. Đó là kỷ luật của tình yêu – kỷ luật giữ lửa cho những điều mình thật sự trân trọng. Kỷ luật của việc chọn ngồi thiền 10 phút thay vì lướt điện thoại. Kỷ luật của việc nói lời yêu thương thay vì chỉ trích. Kỷ luật này không phải là chiếc lồng mà nó là đôi cánh.
Bạn có nhận ra không? Khi chúng ta càng hiểu mình chúng ta càng bớt chạy theo sự so sánh.
Tiếng nói của người khác vẫn ở đó. Tiêu chuẩn của xã hội vẫn ở đó. Những hình mẫu thành công vẫn lấp lánh ngoài kia. Nhưng chúng không còn cuốn chúng ta đi nữa. Chúng ta không còn cảm thấy mình kém cỏi hay thất bại chỉ vì mình không giống họ. Chúng ta có một mỏ neo vững chắc, đó là sự hiểu biết về giá trị và con đường riêng của mình.
Giống như một cái cây. Một cây sồi không cố gắng bừng nở như một đóa hồng. Nó chỉ tập trung vào việc đâm rễ thật sâu, vươn tán thật rộng và bừng nở theo đúng cách của một cây sồi. Khi chúng ta hiểu mình chúng ta là cái cây đó. Chúng ta tôn trọng quá trình gieo nảy đơm của riêng mình.
Chủ động thiết kế cuộc đời đáng sống
Và từ đó chúng ta bắt đầu chủ động thiết kế cuộc đời. Từng chút một.
Chúng ta chọn công việc không chỉ để kiếm sống mà còn để nuôi dưỡng tâm hồn. Chúng ta xây dựng những mối quan hệ nơi vòng tròn cho và nhận được cân bằng, nơi chúng ta có thể là chính mình mà không sợ hãi. Chúng ta dám nói không với những điều không còn phù hợp, không phải bằng sự giận dữ hay nổi loạn mà bằng sự thấu hiểu rõ ràng về giới hạn và nhu cầu của bản thân.
Đây là cách chúng ta thay thế một cuộc sống trong day dứt, tiếc nuối và hoang mang bằng một cuộc đời đáng sống. Một cuộc đời do chính mình lựa chọn dựa trên sự thấu hiểu sâu sắc nhất về con người mà mình đang và sẽ trở thành.
Hành trình này như chúng ta đều biết không phải lúc nào cũng dễ dàng. Sẽ có những lúc nghi ngờ. Sẽ có những lúc ta quay lại với thói quen cũ. Sẽ có những lúc ta cảm thấy lạc lõng ngay cả khi đã biết đường.
Nhưng hành trình này không có điểm kết thúc. Nó là một vòng tuần hoàn của trải nghiệm, suy ngẫm và điều chỉnh. Có những mùa nắng rực rỡ và có những mùa mưa bão âm u. Có những lúc chúng ta tưởng mình đi lạc.
Nhưng mỗi lần chúng ta quay về lắng nghe chính mình dù chỉ trong một khoảnh khắc hay dù chỉ qua một hơi thở là một lần chúng ta đang giữ lửa cho ngôi nhà nội tâm.
Mong cho bạn và tôi và tất cả chúng ta trong vòng tròn này luôn giữ được sự ân cần và kiên nhẫn trên con đường trở về để mỗi ngày trôi qua đều là một ngày chúng ta sống đủ đầy hơn với chính mình.
