Có những buổi chiều, tôi ngồi bên ban công, lặng nhìn chậu hương thảo nhỏ mình trồng. Dạo đầu, tôi đã từng sốt ruột. Mỗi ngày đều ngó xem cây có nhú thêm lá nào không, thân có cao thêm được một phân nào nữa không. Tôi đã mong thấy nó lớn nhanh, xòe tán rộng, tỏa hương thơm ngát như một thành quả có thể đong đếm. Tôi đã muốn “tới đích” thật mau.
Nhưng cây cỏ có nhịp điệu của riêng nó. Nắng, gió, nước, đất – tất cả đều cần thời gian để thẩm thấu, để chuyển hóa thành sự sống. Sự nôn nóng của tôi chẳng thể khiến một chiếc lá mọc nhanh hơn dù chỉ một khắc. Và rồi, trong một thoáng buông bỏ sự mong cầu ấy, tôi nhận ra một điều giản dị. Vẻ đẹp không chỉ nằm ở ngày cây đơm bông, tỏa hương. Vẻ đẹp nằm trong chính hành trình âm thầm và bền bỉ ấy.
Nếu thời gian là một dòng sông
Khoảnh khắc đó khiến tôi nghĩ về thời gian, và về cách chúng ta thường đo lường cuộc đời mình. Chúng ta có xu hướng nhìn vào những cột mốc: tốt nghiệp, công việc đầu tiên, một dự án thành công, một ngôi nhà. Chúng ta đếm tuổi, đếm thành tích, đếm những gì mình “có được”. Nhưng nếu thời gian không phải là một đường thẳng để ta chạy đua, mà là một dòng sông thì sao?
Một dòng sông miệt mài chảy, mang theo trong mình biết bao nhiêu là phù sa.
Phù sa là những trải nghiệm, những cuộc gặp gỡ, những niềm vui và cả những nỗi buồn. Có những hạt li ti, mịn màng như một lời động viên đúng lúc. Có những mảng lớn, nặng trĩu như một lần vấp ngã hay một cuộc chia ly. Dòng chảy cuộc đời cứ cuốn đi, mang theo tất cả. Khi còn trẻ, có lẽ chúng ta chỉ muốn dòng sông chảy thật xiết, thật nhanh, để mau chóng đến với biển lớn của thành công và danh vọng. Chúng ta sợ bị bỏ lại, sợ mình không đủ “giàu có” như người khác.
Đã có lúc tôi cũng từng như thế. Tôi cũng từng nhìn vào những “vết sẹo” trong lòng và nghĩ rằng đó là khiếm khuyết. Tôi cũng từng nhìn vào những quãng lặng trong sự nghiệp và cảm thấy mình đang dậm chân tại chỗ, lãng phí thời gian. Tôi đã cố gắng lấp đầy mọi khoảng trống bằng hoạt động, bằng những mục tiêu mới, chỉ để không phải đối diện với cảm giác mình “chưa đủ”.
Sự lắng đọng để bồi đắp tâm hồn
Nhưng dòng sông cần những khúc quanh, những nơi mặt nước tĩnh lại. Đó là lúc phù sa có cơ hội để lắng xuống. Từng lớp, từng lớp một, chúng lặng lẽ bồi đắp cho mảnh đất nội tâm bên trong. Những niềm vui trở thành lòng biết ơn. Những nỗi buồn, qua thời gian, hóa thành sự thấu cảm. Những lần vấp ngã dạy cho ta lòng can đảm và sự khiêm nhường. Những quãng lặng không phải là vô nghĩa, mà là khoảng cần thiết để ta lắng nghe chính mình, để những hạt mầm trải nghiệm có thời gian nảy nở.
Cũng như chậu hương thảo kia, tâm hồn chúng ta cần được nuôi dưỡng bằng sự kiên nhẫn. Sự đủ đầy không đến từ việc thêm vào thật nhiều thứ, mà đến từ việc cho phép những gì đã có được lắng lại và chuyển hóa. Vốn liếng thật sự của một đời người, có lẽ không phải là số năm ta đã sống, hay bản danh sách những thành tựu ta đạt được. Vốn liếng ấy là bề dày của lớp phù sa trong tâm hồn. Là khả năng cảm nhận một bông hoa đang nở, là sự bình an khi ngồi yên trong tĩnh lặng, là sự ấm áp khi có thể bao dung cho lỗi lầm của chính mình và của người khác.
Cùng tạo nên những khúc sông êm đềm
Chúng ta đến đây, ngồi lại cùng nhau, không phải để khoe khoang xem dòng sông của ai chảy xiết hơn, hay ai đã ra tới biển lớn. Chúng ta ở đây để cùng nhau tạo ra một khúc sông êm đềm. Nơi mỗi người có thể cho phép dòng chảy của riêng mình chậm lại một chút. Nơi chúng ta thực hành lắng nghe – lắng nghe câu chuyện của bạn và lắng nghe chính tiếng lòng mình. Nơi chúng ta cùng nhau giữ lửa, để hơi ấm của sự chấp nhận và thấu hiểu giúp những lớp phù sa được lắng đọng một cách an lành.
Sự giàu có đích thực từ bên trong
Hành trình bồi đắp nội tâm này không phải lúc nào cũng dễ dàng. Sẽ có những lúc dòng đời ngoài kia lại cuốn chúng ta đi, với bao áp lực về tốc độ và hiệu suất. Sẽ có những lúc ta lại quên mất, lại bắt đầu so sánh, đong đếm. Những lúc như vậy, bạn ạ, hãy cho phép mình được dừng lại.
Hãy hít một hơi thở thật sâu.
Trở về với mảnh đất bên trong mình. Lớp phù sa ấy vẫn luôn ở đó, âm thầm và giàu có. Nó là sức mạnh trầm tĩnh, là nguồn dinh dưỡng để từ đó, những hạt mầm của bình an, của trí tuệ và yêu thương có thể nảy mầm, bừng nở. Sự giàu có không nằm ở những gì ta cố gắng theo đuổi bên ngoài, mà nằm ở sự trù phú ta đã vun trồng từ bên trong. Mỗi trải nghiệm, dù nhỏ bé đến đâu, đều là một món quà quý giá mà dòng sông thời gian mang lại để làm nên ta của ngày hôm nay.
Và có lẽ, đó là sự đủ đầy đích thực. Không phải là khi ta có tất cả, mà là khi ta nhận ra mình không cần gì thêm nữa, bởi mảnh đất tâm hồn bên trong đã quá đỗi màu mỡ.
